دانشنامه حقوق کسب و کار و اقتصاد

دانشنامه حقوق کسب و کار و اقتصاد

تحلیل مبانی و قلمرو مسؤولیت مدنی مشاوران املاک در تنظیم و اجرای قراردادهای بیع و اجاره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران.
10.22034/jble.2025.560988.1033
چکیده
موضوع «تحلیل مبانی و قلمرو مسئولیت مدنی مشاوران املاک در تنظیم و اجرای قراردادهای بیع و اجاره» از مهم‌ترین مباحث حقوق معاملات املاک و نظام صنفی است. مشاوران املاک در فرآیند خرید، فروش و اجاره، نقشی فراتر از واسطه‌گری صرف ایفا می‌کنند و در بسیاری موارد، به‌صورت عملی وارد تنظیم قرارداد، ارائه اطلاعات، احراز اصالت اسناد و حتی مشاوره حقوقی می‌شوند؛ امری که در صورت وقوع اشتباه یا بی‌احتیاطی، زمینه‌ساز ایجاد خسارت برای طرفین قرارداد می‌گردد. از آن‌جا که قوانین ایران، به‌ویژه قانون نظام صنفی، آیین‌نامه مشاوران املاک و قواعد عمومی مسئولیت مدنی، حدود دقیق وظایف و قلمرو مسئولیت آنان را به‌طور صریح و جامع تعیین نکرده است، چالش‌های فراوانی در تعیین مسئولیت مدنی این گروه به‌وجود آمده است.این پژوهش با رویکرد تحلیلی–کاربردی، ابتدا مبانی حقوقی مسئولیت مشاوران املاک را بر اساس قواعد تقصیر، رابطه سببیت، تعهد به نتیجه یا وسیله، و نظریه اعتماد بررسی می‌کند و سپس قلمرو مسئولیت آنان را در مراحل مختلف تنظیم و اجرای قرارداد از احراز هویت و مالکیت تا درج شروط و نظارت بر اجرای تعهدات—تحلیل می‌نماید. در ادامه، ضمن واکاوی رویه قضایی و مصادیق عملی، خلأهای قانونی موجود در نظام حقوقی ایران شناسایی شده و پیشنهاداتی برای تدوین چارچوب دقیق‌تر مسئولیت این صنف ارائه می‌شود.نتایج تحقیق نشان می‌دهد که با توسعه نقش مشاوران املاک در معاملات، مسئولیت آنان در قبال صحت اطلاعات ارائه‌شده، اصالت اسناد، تنظیم صحیح مفاد قرارداد و حتی ارشاد طرفین افزایش یافته و نیازمند تعیین حدود و مقررات روشن در قالب اصلاح آیین‌نامه‌ها و ایجاد ضمانت‌اجراهای متناسب است. این مطالعه در نهایت بر ضرورت بازنگری در مقررات صنفی و ایجاد استانداردهای حرفه‌ای برای ارتقای امنیت حقوقی و کاهش دعاوی مرتبط با مشاوران املاک تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An Analysis of the Foundations and Scope of Civil Liability of Real Estate Agents in Drafting and Executing Sale and Lease Contracts

نویسندگان English

Alireza Mohammadbeigi 1
Saber Soroush 2
1 Assistant Professor, Department of Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Master of Laws, Pardis Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Real estate transactions are among the most common types of contracts in private law, and real estate agents play a critical role in facilitating and drafting these transactions. This article aims to analyze the foundations and scope of civil liability of real estate agents in drafting and executing sale and lease contracts. The study employs a legal–comparative analysis method, examining jurisprudential, statutory, and comparative sources. Findings indicate that the liability of real estate agents can be invoked under both contractual and tortious frameworks; however, the boundary between these two areas remains unclear in Iranian law and judicial practice. Weak legal training, the absence of an effective supervisory system, and lack of professional liability insurance are key factors contributing to disputes. The article recommends legal reforms, professional insurance, and specialized training to enhance transparency and legal security in real estate transactions.

کلیدواژه‌ها English

Civil liability
Real estate agents
Sale contract
Lease contract
Professional liability

  • تاریخ دریافت 11 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 15 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 27 شهریور 1404
  • تاریخ اولین انتشار 27 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404